MB Teller - the stories once told

Cuối cùng rồi cũng đã xem bộ phim "siêu phẩm" Sài Gòn Nhật Thực. Xuất 9g tối ở Diamond cũng khá là đông người xem. Nhớ trên MB cách đây vài tuần có bạn nào đó viết bài Khán giả Việt Nam cần học cách xem phim, trong đó có phàn nàn là khán giả VN ra rạp xem thiếu văn hoá, vừa xem vừa bình luận cười nói blah blah blah. Cầu trời bạn ấy không đi xem cái buổi hôm nay, nếu không mình bị mang tiếng là thiếu văn hoá vì vừa xem vừa cười hô hố!

NhÆ°ng xem phim hài mà cấm người ta cười sao được? Sài Gòn Nhật Thá»±c xem cười vãi, nó đạt được mức lố bịch thượng thừa, đến ná»—i tui nghÄ© nếu đạo diá»…n đủ dÅ©ng cảm thì biến quách phim này thành phim hài 'Ä‘en' (black comedy – dịch từng chữ kiểu nhÆ° thoại trong phim này vậy). Chứ gì nữa, khán giả cười không ngá»›t khi xem Sài Gòn Nhật Thá»±c, tui Ä‘au thắt bụng vì cười bởi mọi thứ kệch cỡm, ngá»› ngẩn, lố bịch và dÄ© nhiên không kém phần hài hÆ°á»›c. Có lẽ chẳng cần bình thêm về ná»™i dung của bá»™ phim này vì báo chí đã làm hết chuyện này.

Từ khi phim chÆ°a bấm máy, má»›i giá»›i thiệu ná»™i dung thôi thì đã có thể dá»± Ä‘oán trÆ°á»›c được phim chẳng ra gì – đó là lý do mà tui không hề có ý định Ä‘i xem phim này khi nó chiếu bên Mỹ và ngay cả hôm nó chiếu ra mắt ở VN. Thế nhÆ°ng, sá»± dở của nó đạt tá»›i má»™t đỉnh cao Ä‘á»™t biến khiến đồng loạt báo chí và người trong nghề đều cất tiếng than van làm tui không khỏi tò mò. Đạo diá»…n Lê Hoàng bảo tui' mày phải Ä‘i xem phim này ngay kẻo nó văng khỏi rạp mất'. DÅ©ng Khùng cÅ©ng nói, đây là phim dở cần xem'. Vì vậy, tui đã quyết định Ä‘i xem. NhÆ°ng phim hài mà Ä‘i xem má»™t mình thì hÆ¡i vô duyên nên đã chiêu dụ má»™t số bạn khác Ä‘i xem. Nạn nhân có chuotcoduoi, nemo, zazu và younggun! Thế là có má»™t buổi tối cười hả hê, từ những lời thoại ná»­a Việt ná»­a Anh vá»›i chất giọng lÆ¡ lá»› của các nhân vật (mà đỉnh cao là vai bà Tú của NhÆ° Quỳnh nói vá»›i cô bé Vannessa: tiếc là cháu không nói tiếng Việt – dù em ấy toàn nói tiếng Việt, rồi sau đó bà xổ má»™t tràng tiếng Anh); đến những câu nói có ná»™i dung ngô nghê kiểu Đất nÆ°á»›c mình đẹp quá – vá»›i tiền cảnh là má»™t dòng kênh Ä‘en sì đầy rác, hay I'm free, take me; đến câu chuyện lá»™n xá»™n gượng ép về má»™t cô diá»…n viên ngôi sao tá»± tin rằng Hollywood sẽ mời cô sang đóng phim vá»›i catsê hàng triệu đôla nhÆ°ng sẵn sàng bán mình chuá»™c mẹ cứu chú – mà sau này ông chú thổ lá»™ 'thiệt ra chú muốn 'quất con từ lâu rùi', còn bà mẹ thì bị bán hết từ người này sang người khác. Thôi thì, từ đầu ai cÅ©ng biết ná»™i dung nó ngá»› ngẩn thế rồi.

Thế nhÆ°ng nói gì thì nói, bản thân bá»™ phim này chÆ°a đủ sức tạo nên má»™t bản tấu hài có má»™t không hai trong lịch sá»­ Ä‘iện ảnh Việt Nam. Phải bÆ°á»›c ra xa, lùi lại má»™t chút má»›i thấy được toàn bá»™ sá»± kệch cỡm của bá»™ mặt Ä‘iện ảnh nÆ°á»›c nhà, trong đó bao gồm những nhà làm phim – những nhà quản lý – và trên hết là các nhà báo phê bình phim. Chẳng cần phải thông minh sâu sắc má»›i nhận ra ná»™i dung Sài Gòn Nhật Thá»±c ngá»› ngẩn ngay từ những lời giá»›i thiệu đầu tiên cách đây hÆ¡n má»™t năm. Thế nhÆ°ng, báo chí vẫn không ngá»›t lời ngợi ca bá»™ phim vá»›i nhữnglời tụng lên đến mây xanh. Có cả bài báo ca ngợi Sài Gòn Nhật Thá»±c là bá»™ phim Việt Nam đầu tiên có website (???). So vá»›i sá»± ngá»› ngẩn của bá»™ phim thì không ít bài báo cÅ©ng chả thua kém gì về mặt này, cÅ©ng chẳng hề thua kém sá»± nhẹ dạ của cô Kiều hay sá»± cẩu thả của bá»™ phim này vậy.

Khi phim chiếu ra mắt, báo chí đồng loạt đập bá»™ phim không thÆ°Æ¡ng tiếc. DÄ© nhiên, phim dở bị chê cÅ©ng đáng, nhÆ°ng đọc những bài bình luận phim thì tui chỉ phì cười. Ngay cả trÆ°á»›c khi xem phim, tui đã thấy sá»± buồn cười của những bài bình luận phim: Ä‘a phần chê vì ná»™i dung phim… bôi bác hình ảnh Việt Nam. Không thấy nói gì về những mặt chuyên môn khác của bá»™ phim. Nói cách khác, những người viết phê bình phim Việt Nam thá»±c chất chỉ là những khán giả hạng xoàng được viết báo, chứ chẳng hÆ¡n gì so vá»›i má»™t khán giả xoàng xÄ©nh không có mấy kiến thức về phim ảnh. Ngoài chuyện đánh giá ná»™i dung ra, họ chẳng còn biết nói gì hÆ¡n, chẳng thấy được sá»± non tay nghề của quay phim (mà chuyện căn bản nhất là lấy nét cÅ©ng không làm xong), của dá»±ng phim, của chỉ đạo diá»…n xuất v.v…. Phim tràn ngập lá»—i kỹ thuật, và đó là má»™t trong những lý do chính làm phim chẳng ra gì và khiến người ta khó chịu (nhÆ°ng không biết vì sao). Quay phim này là bá»±c bá»™i nhất, phim thì không lấy nét nổi, đã vậy lúc quay không tính trÆ°á»›c nên khi dá»±ng làm khung 16/9 cắt đầu, cắt mắt diá»…n viên bá»±c bá»™i không thể tả nổi.

May mà phim dở. Tui nói MAY mà phim dở. Bởi nếu đạo diễn làm chắc tay thì Việt Nam sẽ có một Xích Lô thứ hai. Cách đây nhiều năm, đạo diễn Trần Anh Hùng làm phim Xích Lô với hình ảnh một nước Việt Nam toàn đĩ điếm, ma cô, những tên đàn ông giàu có lắm tiền bệnh hoạn. Phim này đoạt giải Sư tử Vàng tại LHP Venice, và xét lại toàn bộ lịch sử điện ảnh Việt Nam thì đây là giải thưởng giá trị nhất, chứ không phải cái giải gì đó không ma nào biết được mà Sài Gòn Nhật Thực đoạt được ở xứ khỉ ho cò gáy bên Mỹ (xin lỗi mấy bạn ở Houston nha,tại bạn tui nó nói Houston, Texas là xứ nhà quê, tui nghe vậy thì tui biết vậy nên nói lại thui). Giá trị của Xích lô được bảo chứng, nhưng vì phim ấy 'nói xấu' Việt Nam nên dĩ nhiên, nó bị xếp vào hàng phim phản động, một số giáo viên trường điện ảnh ở Việt nam thì lên án kịch liệt, chê bai phim đó đủ điều. Người ta đánh giá phim vì nội dung tư tưởng chứ không phải vì tay nghề làm phim. Trong nhiều năm trời, tui xem các phim của Trần Anh Hùng vốn được báo chí ta ca tụng như Mùi đu đủ xanh, Mùa hè chiều thẳng đứng, tui thấy phim chỉ được mỗi cái đẹp, mà sao nó lãng đãng thế nào. Đến khi tui xem Xích lô thì lúc đó tui mới thấy đây là bộ phim hay nhất của Trần Anh Hùng và dĩ nhiên, nó hay hơn nhiều so với hàng loạt phim Việt Nam được đánh giá là có chất lượng khác. Tay nghề làm phim của đạo diễn, trình độ diễn xuất của diễn viên trong phim đó thuộc hàng đẳng cấp thế giới thật sự. Xét về nghề lẫn về nội dung, tui thấy phim đó rất hay. Nhưng nó vẫn bị xem là phim dở vì tội 'nói xấu' Việt Nam. Đúng hơn, nó nói về một Việt Nam rất xấu. Thế nhưng, trong mắt khán giả thế giới, Xích lô vẫn là một phim hay. Tui đi gặp nhiều người nước ngoài, hỏi họ xem phim Việt Nam chưa, hầu hết không ai biết gì về phim Việt Nam ngoại trừ những phim của Trần Anh Hùng và Xích Lô luôn có mặt trong danh sách phim Việt Nam họ biết. (Có ban sẽ nói Xích Lô không phải phim Việt Nam, nhưng xét về mặt quốc tịch một bộ phim thường được dựa trên nhà sản xuất/ đạo diễn/ diễn viên và ngôn ngữ trong phim, thì Xích Lô vẫn là phim Việt Nam. Tương tự phim Days of Glory của Pháp được Algiery chọn là phim đại diện cho nước họ dự Oscar năm rồi vậy).

Nào đã hết, báo chí truy đuổi các nhà quản lý. Họ hỏi thế này: Nhiều lỗi như thế, nhưng thưa bà, tại sao Hội đồng Duyệt phim Quốc gia không có ý kiến gì và phim vẫn được cấp phép phát hành? Trời ơi, làm ơn đi, phim dở thì nhà sản xuất chết, khán giả không xem thì phim tự chết. Mà hỏi câu đó, lẽ ra bà Ngát nên trả lời 'Thì báo chí cũng có nhiều tờ lá cải, nhiều bài viết đầy lỗi và nhảm nhí vẫn được đăng, có những phóng viên như anh chị đây vẫn được viêt bài có ai có ý kiến và vẫn lên báo đều đều đó thôi? Trước đây biết bao nhiêu phim đã bị Hội đồng duyệt dựa vào quyền lực để cắt xén, bóp méo bộ phim, nay Hội Đồng Duyệt mới cấp tiến hơn, cứ để các nhà làm phim thoải mái hơn thì các anh chị nhà báo bu vào đòi họ phải xiết các nhà làm phim trở lại. Ai có quyền phán xét chất lượng nghệ thuật của một bộ phim?

trích blog Phanxine :

http://blog.360.yahoo.com/phanxineblog